» اخبار » دفتر تحریریه الکترونیک - جزئیات خبر
یادداشت

شهادت، یک عهد مسجدی است

(دوشنبه ۱ مهر ۱۳۹۸) ۱۷:۳۴

قریب به 95 درصد شهدای انقلاب، مسجدی بودند. پیوندی که بین جوانان شهید انقلاب و خداوند متعال در مساجد بسته شد، سرّی از اسرار الهی است که با هیچ معیاری سنجیدنی نیست.

به گزارش پایگاه تخصصی مسجد؛ در نظام اجتماعی اسلام، مسجد، بیت‌الله و رکن اساسی محسوب می‌شود. بیشتر همایش‌های اجتماعی در مساجد انجام می‌شود. در آیات و روایات فراوانی به روشنی شاهد تشویق و ترغیب مردم برای حضور در مسجد هستیم و این بدان معنی است که اسلام می‌خواهد کانون مسلمانان در اجتماع، مساجد باشند. هنگامی که به قرآن کریم مراجعه می‌کنیم، می‌بینیم که واژه مسجد 28 بار در قرآن کریم آورده شده و در بیان جایگاه ویژه مسجد نزد خداوند متعال می‌خوانیم: «وَ أَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّـهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّـهِ أَحَدًا؛ مساجد از آن خداست، پس هیچ کس را با خدا نخوانید!».1 همچنین قبله مسلمانان همواره مسجد بوده است؛ مسجد‌الاقصی و مسجد‌الحرام، مرکز برنامه‌های عبادی و بزرگ‌ترین همایش اجتماعی مسلمانان بود.

پیامبر اعظم(ص) برای روشن کردن جایگاه مسجد و معرفی آن به عنوان پایگاه اصلی مسلمانان در گردهمایی‌ها، تصمیم‌گیری‌های اساسی، برنامه‌های عبادی، قضاوت‌ها و...، در نخستین روزهای استقرارشان در مدینه، مسجد‌النبی(ص) را بنیان نهادند که مرکز حضور اجتماعی مردم و جوانان پرشور مسلمانان شد. پیشوایان الهی مسلمانان، با گفتار و کردار خود بارها نقش و اهمیت مساجد را برای مردم بازگو می‌کردند. نکته مهم و قابل تأمل این است که بیشتر جوانان به این آموزه‌ها اقبال داشتند و با صفا و صداقت در عمل به این آموزه‌ها پیش‌قدم می‌شدند. برای تبرک جستن به کلام نورانی این بزرگواران، تنها بخشی از این روایات را بیان می‌کنیم.

رسول اکرم(ص) درباره حضور در مسجد می‌فرمایند: «در تورات نوشته شده که خانه من [خداوند متعال] بر روی زمین، مساجد است. خوش به حال کسی که در منزلش تطهیر کند و سپس برای زیارتم وارد خانه من شود. صاحب‌خانه میهمان را اکرام می‌کند».2 امام صادق(ع) می‌فرمایند: «هر کس برای عبادت خدا وارد مسجد شود، خداوند او را از زائران خود قرار می‌دهد؛ پس بسیار به مسجد بروید تا بیشتر زائر خدا شوید».3

حتی مهم‌ترین گردهمایی در مسجد، یعنی نماز جماعت که نقش‌های تربیتی مهمی مانند دعوت به اتحاد و یک‌پارچگی، تمرین ولایت‌پذیری، تشویق به همدلی و هماهنگی در امور، نظم و ترتیب، نظافت و... را دارد. امر مهمی است تا مسلمانان اهتمام ورزند و در مسجد حاضر شوند؛ چنانکه پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «هرکس برای خواندن نماز جماعت، گامی به سوی مسجد بردارد، هر قدمش هفتاد هزار ثواب دارد و خداوند درجه او را به نسبت این ثواب‌ها، بلند و رفیع گرداند؛ اگر در حال رفتن به مسجد بمیرد؛ خداوند هفتاد هزار فرشته را وکیل می‌کند که برای او استغفار کنند».4

در طول تاریخ مسجد نقش مهمی در تربیت جوانان داشته است؛ حضور در مساجد و یادگیری آموزه‌های جان‌بخش اسلام در آن مکان مقدس، سبب گرایش به اجرای احکام اسلام و گسترده شدن آن در جوامع شده است. این گرایش‌ جوانان مؤمن که خود را سربازان اسلام می‌دانند، حتی به انقلاب‌های گوناگونی منجر شده است که مصادیق فراوانی در تاریخ جوامع دارد.

یکی از انقلاب‌های شکوهمند و بی‌سابقه در صد سال اخیر، انقلاب اسلامی مردم ایران بود که جوانان و نوجوانان مسجدی، با هدایت و راهنمایی روحانیت مبارز، از ارکان اساسی و جدانشدنی پیروزی این انقلاب کبیر بودند. حضور جوانان در مساجد، تهدیدی جدی برای رژیم طاغوت بود. طاغوتیان به اندازه‌ای از مسجد و اهل آن به ویژه جوانان ترس داشتند که؛ مزدوران خود را همواره برای مراقبت از فعالیت‌های جوانان انقلابی و گزارش آن به سازمان‌های امنیتی رژیم، به کار می‌گماشتند. مساجد پایگاهی بود برای جوانان انقلاب و مرکز برنامه‌ریزی برای مبارزاتی که صورت می‌گرفت. محلی برای تحصن، بزرگداشت و زنده نگه‌داشتن یاد شهدای انقلاب، افشاگری برضد طاغوتیان، سخنرانی‌های شورانگیز انقلابیون، سازماندهی تظاهرات و مبارزه و... .

حضرت امام خمینی(ره) در راهنمایی‌های خود، با یادآوری نقش مهم مساجد برای مردم و به خصوص جوانان؛ آنان را به کانون مساجد فرا می‌خواندند: «لازم است به مؤمنین و مسلمانان تذکر دهید در مساجد جهت انجام فرایض دینى و شعائر مذهبى اجتماعاتشان را زیادتر و منظم‌تر کنند؛ چون بهترین وسیله مبارزه، همین اجتماعات منظم است که به وسیله آنها در اعلاى کلمه طیبه اسلام کوشش می‌شود»‏5 ایشان در طول نهضت الهی خود بارها خواستار فعالیت انقلابیون در مساجد بودند: «بر علما و خطباى اسلام است که در مساجد و محافل، نقشه‏هاى پشت پرده دستگاه [رژیم طاغوت] را به ملت برسانند».6

رهبر فرزانه انقلاب اسلامی نیز با تأکید بر حضور جوانان انقلابی در مساجد یکی از عوامل پیروزی در انقلاب را چنین تبیین می‌فرمایند: «یکى از علل پیروزى این انقلاب مبارک در ایران اسلامى و یا لااقل سهولت این پیروزى، این بود که مردم به مساجد اقبال پیدا کردند، جوانان مساجد را پر کردند».7

با این حضور جوانان بود که مبارزه‌ها با حال و هوای دیگری دنبال می‌شد. شور و شعور جوانان مؤمن و مسجدی، نیروی مضاعفی بود که به یاری مردم و امام می‌آمد و چه بسیار جوانانی که در این انقلاب مقدس، ره صد ساله را در یک شب پیمودند و در مقابل حضرت سیدالشهدا(ع) سرافراز شدند و به خیل شهدای اسلام پیوستند. یاران جوانی که حضرت روح‌الله در سال 42 نوید آنان را داده بود، در سال 57 انقلاب را با خون خود تأیید کردند.
بسیاری از شهدای انقلاب، جوانان برومند این سرزمین بودند و 95 درصد شهدای انقلاب، مسجدی بودند8 یعنی بیشتر شهدای انقلاب اسلامی، جوانان مسجدی بودند. جوانانی که نامشان بر تارک ایران زمین نقش بسته است و می‌درخشد و هر ایرانی باید با دیدن نام آنان، بر خود ببالد و بر کینه‌جویان فخر بفروشد. پیوندی که بین جوانان شهید انقلاب و خداوند متعال در مساجد بسته شد، سرّی از اسرار الهی است که با هیچ معیاری سنجیدنی نیست. این جوانان عشق و عقل را یک‌جا داشتند و آن دو را نقیض هم نمی‌دانستند؛ چرا که در سنگر مساجد آموختند: «باید برای عشق، عاقلانه مبارزه کرد».*

پی‌نوشت:

1. جن:18.

2. مجلسی محمدباقر، بحارالانوار، ج83، ص383.

3. همان.

4. مجلسی محمد باقر، بحارالانوار، ج83، ص384.

5. صحیفه امام، ج‏1، ص313، نامه تشکر به آقاى محمدتقى عالمى دامغانى (تبریک بازگشت امام به قم)،2  اردیبهشت1343.

6. صحیفه امام، ج‏2، ص485، پیام به علما و امت مسلمان ایران (نقشه‌‏هاى رژیم براى محو اسلام و قرآن)، 23 اسفند1352.

7. بیانات در دیدار علما، طلاب و مردم قم: 19دی1375.

8. نیکی ملکی حجت الله، مدیر دفتر مطالعات و پژوهش امور مساجد.

*نویسنده: مرتضی اسدی (دانش‌آموخته سطوح عالی حوزه)