به نقل از "آدینه
جواد آباد"
نماز جمعه 1393/01/08
به امامت امام جمعه موقت
حضرت حجت اسلام والمسلمین ساور علیا(مسئول مرکز رسیدگی به امور مساجد شهرستانهای
ورامین و قرچک)
مشروح خطبه اول
موضوع: فرازی از خطبه
فدکیه حضرت زهرا (س)
بسم الله الرحمن الرحیم
الحَمدُ لِلّهِ رَبِّ
العالَمین نَحمَدُهُ وَنَستَعینُه و نَستَغفِرُه وَ نَتَوَکّلُ علَیه وَ نُصَلّی
وَ نُسَلِّم علی حَبیبِه وَ نَجیبه وَ خیَرَتِه فی خَلقه وَ حافِظِ سِرّه وَ
مُبَلِّغِ رِسالاته سَیِّدِنا وَ نَبیِّنا اَبی القاسِم المُصطَفی مُحَمَّد(ص) وَ
علی آلِه الاَطیَبینَ الاَطهَرینَ المُنتَجَبینَ الهُداةِ المَهدیین المَعصومین
سیَّما بَقیَّهَ اللهِ فی الاَرَضین وَ صَلِّ علی اَئِمَّهِ المُسلِمین وَ حُماهِ
المُستَضعَفین وَ هُداهِ المُومِنین.
عِبادَالله اوصیکُم وَ
نَفسی بِتَقوَی الله
با توجه به ایام فاطمیه و
شهادت حضرت زهرا (س) در خطبه اول به فرازهایی از خطبه فدکیه حضرت فاطمه (س) در
خصوص جهل و ناتوانی مردم و شخصیت برجسته امیر المومنین (ع) اشاره می کنم:
ناتوانی مردم قبل از
اسلام:
1- ضعف
معنوی:
« وَ کُنْتُمْ عَلی شَفا
حُفْرَةٍ منَ النّارِ (103)» (سوره آل عمران ) و شما در پرتگاه جهنم
بودید.
حضرت به موقعیتهای این
مردم از آغاز اشاره میکند و ابتدا از نظر معنوی وضع قبلی آنها را روشن میکند و
میفرماید شما در دوران انحطاط بودید و در ظلمت بتپرستی و جمادپرستی به سر
میبردید.
2- ضعف
اجتماعی:
« مُذْقَةَ الشّارِبِ» و
محل چشیدن و آشامیدن تشنگان بودید.
یعنی مثل گوسفندان قربانی
بودید که هر کس تکّهای از آن برمیدارد. مثل آبی بودید که هر کس جرعهای از شما
برمیداشت و از شما بهرهکشی میکرد. وضع اجتماعی شما این طور بود که هر کس به شما
طمعی داشت و مورد هجوم غارتگران و قدرتمندان بودید.
« وَ نُهْزَةَ الطّامِعِ
» و محل فرصت طمعکاران بودید.
« وَ قَبْسَةَ
الْعَجْلانِ» و مثل آتشی که هر کسی از آن چیزی برمیدارد و میبرد.
فرض کنید کسی در بیابان
مقداری هیزم جمع میکند تا با آتش آنها خودش را گرم کند بعد هر کسی سر میرسد و
هیزمی از آن برمیدارد و میبرد، و سرانجام میبیند هیچ چیز از آن گرمی و آتش برای
خودش نمانده است. یعنی از نظر اجتماعی وضع شما طوری بود که هر کس میرسید قسمتی از
سرزمین یا امور یا منافع شما را میکند و میبرد و شما هم جرأت دفاع نداشتید و
ضعیف بودید.
« وَ مَوْطِیء
الْأَقْدامِ» و شما محل قدمها بودید.
یعنی آن قدر ذلیل و
زیردست بودید که شما را لِه میکردند. حضرت میخواهد بگوید این اسلام بود که به
شما عزّت داد.
3- ضعف
مادّی:
« تَشْرَبُونَ الطَّرَقَ» از
آبهای کثیف گودالهای بیابان میخوردید. طَرَق همان گودالهایی است که در بیابان
پیدا می‌شود و گاه مقداری آب باران در آن جمع می‌شود.
« وَ تَقْتاتُونَ
الْقِدَّ الْوَرَقْ » و غذای شما پوست دباغی نشده یا برگ درختان بود. قِد
پوست دباغی نشده است. اشاره به این که اینک شما به آب و نانی رسیدهاید.
4- ضعف
روحی:
« أَذِلَّةً خاسِئِینَ » مردم
ضعیف و مطرود جامعۀ انسانیت بودید. یعنی از آداب اجتماعی چیزی نمیدانستید،
بیشخصیت و سستعنصر بودید.
« تَخافُونَ أنْ
یَتَخَطَّفَکُمُ النّاسُ مِنْ حَوْلِکُمْ » آن قدر ضعیف بودید که میترسیدید
مردم از اطراف به اصطلاح شما را بربایند، یعنی به بندگی بگیرند و ببرند. اینجا هم
حضرت به آیات قرآن کریم استناد کردهاند، قرآن کریم میفرماید: « وَ
اذْکُرُوا اِذْ اَنْتُمْ قَلیلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِی الاَْرْضِ تَخافُونَ أَنْ
یَتَخَطَّفَکُمُ النّاسُ فَاویکُمْ وَ اَیَّدَکُمْ بِنَصْرِهِ وَ رَزَقَکُمْ مِنَ
الطَّیِّباتِ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ (26) » (سوره انفاق) و یاد آرید
هنگامی که گروه اندک و ناتوانی در زمین بودید و بیم داشتید که مردم شما را بربایند
پس پناهتان داد و کمک کرد شما را به یاری خود و شما را از پاکیزهها روزی داد شاید
شکرگزار باشید.
همانطور که مشخص است
حضرت زهرا(س) مفهوم این آیۀ کریمه را در عبارت قبلی خود بیان کرد، حال پس از اشاره
به وضع معنوی، اجتماعی، مادی و روحی آن مردم قبل از اسلام میفرماید:
« فَأَنْقَذَکُمُ اللّهُ
تَبارَکَ وَ تَعالی بِأبی مُحَمَّدٍ(ص) »
پس خدا شما را به وسیلۀ
پدر من محمّد(ص) نجات داد. شما در برزخی بین حیوان و انسان، مثل وحشیهای بیابانی
بودید و خدا به وسیلۀ پیامبر(ص) به شما عزّت و آبرو داد.
« بَعْدَ اللَّتَیّا
وَالَّتی وَ بَعْدَ أَنْ مُنِی بِبُهَمِ الرِّجالِ وَ ذُؤْبانِ الْعَرَبِ » بعد
از همه این حوادث ناگوار و آن افراد متهوّر بیمنطق از مشرکین و گرگهای عرب که
پیغمبر به آنها مبتلا شد.
« بُهَمِ الرِّجال » یعنی
آدمهای بیباک بیمنطق از مشرکین.
تمرّد اهل کتاب از کتب
آسمانی
« وَ مَرَدَةِ أَهْلِ
الْکِتابِ » پیامبر مبتلا شد به متمرّدین از اهل کتاب. همانطور که میدانید
به اهل کتاب از قبل بشارت به بعثت پیغمبر خاتم داده شده بود چه در تورات و چه در
انجیل. امّا پس از بعثت رسول اکرم(ص) این اهل کتاب از تعالیم و کتب خودشان تمرّد
کردند و همینها جنگها و فتنهها بر پا کردند و با مشرکین همدست شدند.
« کُلَّما أَوْقَدُوا
ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللّهُ (64) » (سوره مائده) هر وقت اینها
آتش جنگ میافروختند خداوند آن را خاموش میکرد.
پس از آنکه حضرت فاطمه
زهرا (س) ناتوانایی مردم قبل از اسلام در ابعاد معنوی و اجتماعی و مادی و روحی را
ثابت کرد و مردم به خاطر جهلشان با توجه به اینکه می دانستند در کتاب های خود ، در
تورات و انجیل بشارت به بعثت پیامبر خاتم داده شده بود با مشرکین همدست شدند و جنگ
ها و فتنه ها برپا کردند و هر وقت اینها آتش جنگ را بر می افروختند پیامبر (ص) به
وسیله امیرالمومنین (ع) فتنه ها را سرکوب می کرد. سپس حضرت زهرا (س) به نقش حضرت
علی (ع) در مبارزه با فتنه ها اشاره نمودند:
نقش علی(ع) در مبارزه با
فتنهها:
« أَوْ نَجَمَ قَرْنُ
الشَّیْطانِ أَوْ فَغَرَتْ فاغِرَةٌ مِنَ الْمُشْرِکینَ قَذَفَ أَخاهُ فی
لَهواتِها » هرگاه شاخ شیطان ظاهر میشد یا هرگاه دهان بازکنندهای از مشرکین
دهان باز میکرد و میخواستند علیه مسلمین فتنه به راه اندازند، برادرش را در دهان
حوادث میانداخت.
از اینجا حضرت زهرا(س)
بسیار زیبا وارد برخی مسائل می‌شود که اصلاً سبک بیان ایشان معجزه است. بعد از
بیان اصول اعتقادات و فروع و احکام و... میفرماید هر وقت شاخ شیطان ظاهر میشد
یعنی هر وقت توطئه علیه اسلام پدیدار میشد و مشرکین علیه اسلام وارد میدان
میشدند و آتش جنگ برافروخته میشد، پدرم رسول خدا(ص) برادرش علی(ع) را در حوادث
وارد میکرد یعنی پدرم گرههایی مثل ابوسفیانها، عمربن عبدودها و... را توسط
علی(ع) باز کرد و از سر راه برداشت و الا شما که همواره خود را از حوادث دور نگاه
میداشتید، فقط علی(ع) بود که به میدانهای سخت میرفت و تاریخ گواه بر این مطلب
است.
« وَ لاْیَنْکَفِیءُ
حَتّی یَطَأَ صِماخَها بِأَخْمَصِهِ وَ یُخْمِدَ لَهَبَها بِسَیْفِهِ » و
علی(ع) نیز از میدان بازنمیگشت مگر وقتی که گوشهای آنها را زیر پا لِه و شعلۀ
فتنۀ آنان را با شمشیرش خاموش کرده بود. این کارها را علی(ع) کرد نه شماها.
یک نکتهای را هم بگویم
که از شواهد معلوم است که زمانی که حضرت زهرا(س) این خطبه را در مسجد ایراد میکند
حضرت علی(ع) در خانه است و دائماً نگران است که همسرش فاطمه(س) کی از مسجد
برمیگردد، یعنی حضرت علی(ع) در این مجلس حضور نداشته است.
سپس حضرت(س) شروع میکند
به بیان کمالات علی(ع).
کمالات حضرت علی(ع):
« مَکْدُوداً فی ذاتِ
اللّهِ مُجْتَهِداً فی أَمْرِ اللّهِ » علی(ع) سخت در راه خدا مبارزه کرد و
در انجام دستورات الهی سختکوش و تلاشگر بود.
« قَریباً مِنْ رَسُولِ
اللّهِ » علی(ع) نزدیکترین اشخاص به رسول خدا(ص) بود.
« سَیِّداً فی أَوْلِیاءِ
اللّهِ » و او آقا، سرآمد، سرور و سالار اولیای خدا بود.
« مُشَمِّراً ناصِحاً
مُجِدّاً کادِحاً » مهیای خیرخواهی بود که جدّیت و فعالیت داشت در این راه.
« لا تَأْخُذُهُ فی
اللّهِ لَوْمَةُ لاْئِمٍ » و سرزنش سرزنش کنندگان هم در او که در راه خدا
کوشش میکرد اثر نداشت. یعنی در راه حق به خاطر سرزنش تحتتأثیر دیگران قرار
نمیگرفت و تنها رضای حق برای او منظور نظر بود نه رضای مخلوق.
با کمی دقّت هم میتوان
فهمید که همین دفاع از مقام و حق حضرت علی(ع) بود که باعث شد تا این مردم بیخبر
حضرت زهرا(س) را به آن ترتیبی که میدانید به شهادت برسانند.
دعـــــــــــــــا
سوره
مشروح خطبه دوم
بسم الله الرحمن الرحیم
وَالحَمدُ لِلّهِ رَبِّ
العالَمین وَ الصَلاهُ وَ السَلامُ علی سَیِدِنا وَ نَبیِّنا ابی القاسِم
المُصطَفی مُحَمَّد وَ علی آلِهِ الاَطیَبینَ الاَطهَرینَ المُنتَجَبین سیَّما علی
امیرِ المومِنین وَ الصدیقَهِ الطاهِرَه سَیِّدَهِ نِساءِ العالَمین وَ الحَسَنِ
وَ الحُسَین سِبطَیِ الرَّحمَه وَ اِمامَی الهُدی وَ علی بنِ الحُسَین وَ
مُحَمَّدِ بنِ علی وَ جَعفَرِ بنِ مُحَمَّد وَ موسَی بنِ جَعفَر وَ علی بنِ موسی
وَ مُحَمَّدِ بنِ علی وَ علی بنِ مُحَمَّد وَ الحَسَنِ بنِ علی وَ الخَلف القائِمِ
الحُجَه حُجَجِکَ علی عِبادِک وَ اُمَنائِکَ فی بِلادِک . وَ صَلِّ علی اَئِمَّهِ
المُسلِمین وَ حُماهِ المُستَضعَفین وَ هُداهِ المُومِنین وَ استَغفِرُ اللهِ لی
وَ لَکُم.
عِبادَالله اوصیکُم وَ
نَفسی بِتَقوَی الله
توصیه به تقوی: در
ابتدای خطبه دوم هم خودم و هم شما را به تقوای الهی دعوت می کنم.
مناسبتهای این هفته و
نکاتی که باید به آن اشاره کنم:
1- وفات
محمد بن عثمان ثمری، دومین نائب خاص امام زمان (عج):
حضرت امام زمان (عج) دو
غیبت دارند. یکی غیبت صغری و دیگری غیبت کبری. در زمان غیبت صغری امام زمان (عج)
چهار نائب خاص داشتند.
سالروز وفات محمد بن
عثمان ثمری دومین نائب خاص امام زمان که در این هفته قرار دارد را گرامی می داریم.
2- روز
جمهوری اسلامی ایران، حضور یکپارچه مردم در صحنه اولین انتخاب و رای به جمهوری
اسلامی:
مردم در اولین انتخابات
انقلاب اسلامی با بیشترین حضور و مقتدرانه حاضر شدند و نهایت اخلاص و ارادت خودشان
را نسبت به اسلام و انقلاب و جمهوری اسلامی نشان دادند و به جمهوری اسلامی آری
گفتند. استکبار جهانی خیلی تلاش کرد که مردم به جمهوری اسلامی رای ندهند که مردم
مشت محکمی به دهان یاوه گویان زدند.
12 فروردین روز جمهوری
سالامی ایران را گرامی می داریم.
3- شهادت
حضرت زهرا (س):
شهادت بانوی دوعالم حضرت
زهرا (س) را به محضر امام زمان (عج) ، رهبر معظم انقلاب و شما نمازگزاران عزیز
تسلیت می گویم.
با توجه به این ایام و
اینکه در ایام نوروز قرار داریم و روز طبیعت را نیز در پیش داریم این روز را باید
قدر بدانیم که اسلام برخی از سنت های نوروز را اهمیت می دهد موکدا دید و بازدید و
صله رحم که اسلام اهمیت خاصی برای آن قائل است .
امسال نیز بعد از این روز
، شهادت حضرت زهرا (س) را داریم که حواسمان باشد در روز 13 فروردین فعلی را انجام
ندهیم که گناه و حرام باشد و حرمت ایام فاطمیه را نگه داشته باشم.ما از ارادتمندان
حضرت زهرا (س) هستیم و زندگیمان به برکت حضرت زهرا(س) است.
خانواده ها و فرزندانمان
را توجه بدهیم در این ایام و روز سیزده بدر که ایام ، ایام فاطمیه است.
4- سخنرانی
مقام معظم رهبری در اولین روز از سال 93 در حرم مطهر رضوی:
مقام معظم رهبری فرمودند:
در سال 92 آنچه را که به عنوان حماسه سیاسی انتظار می رفت ملت ایران خلق کردند و
آفریدند. یقین حماسه سیاسی در 2 حرکت ملت ایران جلوه بیشتری یافت .یکی حرکت
انتخابات در نیمه اول سال و دیگری راهپیمایی سراسری و عظیم ملت در نیمه دوم سال.
قوی شدن یک ملت فقط به
این نیست که تسلیحات جنگی پیشرفته ای داشته باشد. البته تسلیحات هم لازم است اما
فقط با تسلیحات هیچ ملتی قوی نمی شود .رهبر معظم انقلاب سه عنصر را در خصوص قوی
شدن با تسلیحات بیان نمودند که دو عنصرش همین دو نکته ای است که در پیام عرض کردند
. این سه عنصر اگر مورد توجه قرار بگیرد ملت قوی می شود. یکی اقتصاد ، دیگری فرهنگ
و سومی علم و دانش.
حضرت آیت الله خامنه ای
در بخش دوم بیاناتشان درباره فرهنگ فرمودند : عزیزان من فرهنگ از اقتصاد مهمتر است
.چرا که فرهنگ به معنای هوائی است که ما تنفس می کنیم. اگر بخواهیم مصرف تولیدات
داخلی به معنای واقعی کلمه تحقق یابد باید فرهنگ تولید داخلی در ذهن مردم جا
بیفتد.
بدانید که واقعیات جامعه
جهانی بر طبق خواسته ها و نیات آمریکائی ها به پیش نمی رود.آمریکا در فلسطین ناکام
مانده و نقشه ای که برای فلسطین داشتند و خیلی هم تلاش کردند پیش نرفته و انشاالله
نخواهد رفت.
در سوریه هم آمریکا به
نتیجه نرسید.در عراق به نتیجه نرسید .در افغانستان و پاکستان مقاصدشان تحقق
نیافت.اخیرا در اروپا هم نقشه های آمریکا نقش بر آب شده است.
در کشور عزیز ما هم بعد
از بیش از 30 سال تلاش علیه ملت انقلابی ایران نتوانستند به نتایجی دست یابند
.نشانه اش همین حضور مردم است.
5- حضور
رهبر معظم انقلاب در منطقه عملیاتی جنوب کشور:
استکبار جهانی خیلی تلاش
کرد تا مردم را از صحنه های جنگ و حماسه های دفاع مقدس دور نگه دارند و بی اطلاع
کنند ، که یکی از آنها کم رنگ کردن موقعیت های جبهه و جنگ و زیر سوال بردن راهیان
نور بود که مقام معظم رهبری شخصا در این مناطق حضور یافتند و این حضور مقتدرانه
مقام معظم رهبری پیام های زیادی دارد. طول جبهه های ما 1400 کیلومتر ، جبهه و جنگ
ما ، غرب تا جنوب و موقعیت های نظامی و دفاعی و ....کربلای ما است و ما با چنگ و
دندان این کربلا را حفظ خواهیم کرد. یکی از موقعیت های حفاظت کربلای ایران حضور
مردم برای زیارت جای جای مقدس جبهه و جنگ است.
خاک جبهه خاک مقدسی است.
ما در این خاک حسرت یک وجب خاک میهن مقدس را در دل استکبار گذاشتیم. خواهران و
برادران ، جوانان و نوجوانان و خانواده های خود را به این مناطق ببریم تا حماسه
های دفاع مقدس را ببینند.