به گزارش پایگاه اطلاع رسانی محراب به نقل از ایسنا، یکی از بزرگترین موقوفات استان کردستان مسجد والی است، این مسجد در خیابان فردوسی شهر سنندج قرار دارد و در دوران حکومت قاجار توسط غلامشاه خان فرزندن امان‌الله خان اردلان در ضلع شرقی قلعه حکومتی شهر بارون شرقی ساخته و رقبات زیادی وقف آن شده است.
این مسجد دارای صحنی زیبا و ایوان بزرگی است که در پشت آن شبستان وسیعی قرار گرفته است و از نظر معماری قابل مقایسه با مسجد دارالاحسان سنندج است.
این بنا هم به صورت مسجد– مدرسه بوده است که متأسفانه در احداث خیابان فردوسی بخش مدرسه آن از میان رفته است، در ساخت این مسجد، یک ایوانی بودن و سبک معماری دوره قاجاریه کامل رعایت شده است.
از نیات موقوفه مسجد والی می‌توان به هزینه تحصیل طلاب، اطعام مراسم تاسوعا و عاشورا و اطعام ایتام نام برد، متولی موقوفات امان‌الله خان ثانی محمد صدیقی است که در چند سال اخیر در راه توسعه رقبات و بازسازی حجره طلاب خدمات ارزنده‌ای را انجام داده است.
«محمد صدیقی»، متولی این موقوفه در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری(ایسنا)، منطقه‌ی کردستان، با اشاره به اینکه این موقوفه در دوره‌ی قاجاریه احداث شده است، گفت: از آن زمان مرحوم ملااحمدباشی صدیقی به‌عنوان متولیباشی این موقوفه معرفی شده است.
وی اظهار کرد: خانواده صدیقی 200 سال است که به‌عنوان متولی آن کار حفظ و نگهداری رقبات آن را برعهده دارند و در آمد حاصله از این رقبات را در راستای آنچه واقف بیان کرده، هزینه می‌کنند.
متولی موقوفه مسجد والی خاطرنشان کرد: این مسجد، 900 رقبه در بخش‌های کشاورزی، مسکونی و تجاری داشته است که به‌عنوان اجاره در اختیار مردم شهر سنندج قرار گرفته است.
وی با اعلام اینکه این مسجد دارای دو پاساژ با بیش از 100 مغازه رقبه بوده است، ادامه داد: درآمد حاصله از این رقبات برای بازسازی، تعمیر و نوسازی بقعه امامزاده پیرعمر و مسجد والی هزینه می‌شود.
صدیقی با اشاره به زمین‌های کشاورزی این موقوفه افزود: زمین‌های کشاورزی چهار روستای کانی شیرین، کوچال، پیرمقدار و وشکه دو نیز از رقبات این موقوفه است.
وی در ادامه سخنان خود به درآمد حاصله از رقبات این موقوفه اشاره و خاطرنشان کرد: درآمد حاصله این موقوفه در طول سال 350 میلیون تومان بوده است.
متولی موقوفه مسجد والی گفت: تمام منازل مسکونی محله حاجی آباد سنندج را جزو رقبات مسکونی این موقوفه دانست و گفت: درآمد این منازل مسکونی به صورت اجاره زمینه سالانه به اوقاف تحویل داده می‌شود.
وی یادآور شد: درآمد حاصله از این رقبات صرف نگهداری مسجد و امامزاده پیرعمر، طلاب علوم دینی و حفظ آیین دینی می‌شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان کردستان نیز با اشاره به اینکه وقف، صدقه جاریه است، افزود: مسجد والی از موقوفات خاندان اردلان پس از گذشت 200 سال باز مردم می‌توانند از ثمرات آن بهر‌ه‌مند شوند.
وی گفت: مسجد محوری در استان کردستان،اهمیت خاص و ویژه در موقوفات مردم متدین این استان فرهنگی دارد که حرکت موقوفات در مسیر اجرای فعالیت‌های قرآنی و امور فرهنگی نیز نیازمند توجه است.
روحی با بیان اینکه 100 درصد موقوفات این استان 95 درصد را موقوفات مربوط به مساجد تشکیل می‌دهد، افزود: براین اساس تنها پنج درصد برای اجرای برنامه‌های دیگر از جمله دوره‌های قرآنی باقی می‌ماند و با توجه به اهمیت فراگیری قرآن لازم است وقفیات مردم به سمت این امر جاری و ارزشمند نیز حرکت کند.
وی با بیان اینکه شناسایی و ساماندهی موقوفات، بازپس‌گیری موقوفات تصرف شده و حفاظت از آن‌ها از مواردیست که به جد در دستور کار مسئولان قرار دارد، یادآور شد: در راستای باز پس‌گیری موقوفات و ثبت آن‌ها مسئولان دادگستری و ثبت اسناد همکاری لازم را ارائه کرده‌اند.
از جمله نکات حائز اهمیت این مسجد این است که در خیابان فردوسی سنندج واقع شده، خیابانی که بازار سنندج در آن واقع شده و محل کسب و کار شمار فراوانی از مردم سنندج است، از همین‌رو جهت اقامه نماز و رفع نیاز مسافران و رهگذران و کسبه محل بسیار استفاده می‌شود.