اعتکاف در واقع (یعنی) خود را محبوس کردن در یک مکان محدود و ایجاد محدودیّت در خود. عُکوف یعنی بسته بودن؛ خود را به یک نقطه ای منحصر کردن، برای اینکه خلوتی در دل به وجود بیاید که انسان بتواند فرصت ارتباط صمیمی و خالص با خدای عالَم را پیدا کند؛ اعتکاف این است؛ یعنی عبادتی است که جنبه ی ریاضت دارد.
خیلی از عبادات همین جورند؛ جنبه ریاضت دارند. ریاضت هایی که انسان با طوع و رغبت بر خود تحمیل می کند تا درون خود را، معنویّت خود را، دل خود را ارتقا ببخشد؛ این از جمله این چنین عبادت هایی است. حالا معمولِ ما سه روز است - که خب، فقها هم در این باره بحث کرده اند - منتها خب، ادامه دارد یعنی تا 9 روز، 10 روز، می توانند اعتکاف کنند.
پیغمبر اکرم(ص) دهه آخر ماه رمضان را اعتکاف می کردند، می رفتند در مسجد و بیرون نمی آمدند و کارها را آنجا انجام می دادند. فرصت خوبی است؛ خوشبختانه اقبال مردم به این سنت خیلی بالا است؛ شوق جوان ها و عشق جوان ها حیرت انگیز است.
من یادم است آن وقتی که ما در مشهد بودیم، اصلاً ندیده بودیم اعتکاف چه جوری است، شنیده بودیم؛ قم که رفتم در همین ایّام البیض در مسجد امام اعتکاف می شد. شاید من یک وقت رفته بودم دیده بودم، طلبه ها می آمدند دو نفر، سه نفر، یک گوشه ای را انتخاب می کردند در آن شبستان مرحوم حاج ابوالفضل - آن شبستان بالایی - چادر می کشیدند؛ شاید مجموع افرادی که در آن شبستان اعتکاف می کردند به سی نفر، چهل نفر نمی رسید.
البته بعدها که مسجد آقای بروجردی ساخته شد، بعضی ها ظاهراً آنجا هم می آمدند اعتکاف می کردند که آن را من ندیده بودم، لکن مسجد امام را دیده بودیم. این، همه مظهر این سنّت پر مغزِ پر معنا در آن دوره بود: مخصوص قم، آن هم با این تعداد اندک.
امروز شما بروید دانشگاه های کشور را نگاه کنید - حالا غیر از مسجد گوهرشاد و مسجد جمکران و مساجد مهمّ دیگر و جاهای دیگری که هجوم جمعیّت است؛ در این مساجد دانشگاه ها، مسجد دانشگاه تهران و جاهای دیگر - دانشجوهای ما، جوان های ما، از مدّتی پیش صف کشیده اند، نوبت می گیرند و نوبتشان نمی رسد، یعنی جا نیست، وسیله نیست برای اداره آنها؛ این شوق عمومی به این عبادت، این جور است؛ خب، این یکی از برکات الهی است.
* از بیانات رهبر انقلاب در دیدار اعضای ستاد مرکزی اعتکاف و اعضای سوّمین جشنواره سراسری علمی - فرهنگی اعتکاف در هجدهم اردیبهشت 1393
ایرنا