مقاله/عدم ولایت پذیری؛ نقطه ثقل دشمن شناسی

مسئلـﮥ تبری از مسلمات اعتقادی و عملی ماست و ادلـﮥ فراوانی بر اثبات آن وجود دارد. ذکر این نکته ضروری است که دشمن گرفتن دشمنان خدا، لزوماً به معنی نزاع و درگیری با آن‌ها نیست، بلکه تبری اساساً یک ویژگی درونی و حالت انزجار و بغض نسبت به دشمن است. آن هم نه بغض شخصی و از سر عصبیت کنترل نشده و بی مهار، بلکه بغضی برای خدا و در مسیر رضایت خداست. قتال و جهاد، موضوعاتی هستند که وابستگی مستقیم به شرایط و مصالح جامعۀ اسلامی دارند و بررسی جزئیات آن از عهدۀ این مقال خارج است.

 در ارتباط با مسئلـﮥ برائت از دشمن، آنچه در درجـﮥ اول اهمیت قرار دارد، شناخت دشمن است. قرآن کریم پیش از آن که به انسان دستور دهد که شیطان را دشمن خود بگیرد و با او به مثابـﮥ یک دشمن برخورد کند، ابتدا با گزاره‌ای شناختی، شیطان را به عنوان دشمن معرفی می‌کند تا انسان، ابتدا دشمن خود را بشناسد و بداند که با چه کسی در نزاع است. «إنَّ الشَیطانَ لَکُم عَدُوٌّ فاتَّخِذُوهُ عَدُوّاً» (فاطر: 6) این نحوۀ بیان قرآن حاکی از آن است که اولین گام در تبری، شناخت دشمن است.