نگاهی به مساجد ساخته شده در پایتخت در سال های اخیر

تهران با جمعیت نزدیک به ۸ میلیون نفر، سهمش از مسجد کمتر از ۱۵ سانتی متر است اگرچه در سال های اخیر اقدامی اساسی برای توسعه مسجد انجام نشده است اما تعدادی مسجد در گوشه کنار شهر تهران ساخته شده که قدمی کوچک و ناچیز برای رفع کمبود در این حوزه است که امید است با تدبیر متولیان و حضور همیشه در صحنه خیران شاهد انجام قدم هایی اساسی تر و شایان ذکر باشیم.

در این گزارش گذری بر تعدادی از مساجد ساخته شده در تهران طی سال های اخیر داریم.
مسجد باقرالعلوم (ع)

ساخت مسجد باقرالعلوم (ع) در تاریخ در ۱۱ بهمن ماه سال۸۵ شروع شده و هجده ماه بعد یعنی در مرداد سال ۸۷ به بهره برداری می رسد. این مسجد با مساحت زیربنای آن ۱۷۵۰ مترمربع است. معماری مسجد باقرالعلوم، اسلامی - ایرانی و از سه بخش تشکیل شده است. در طبقه اول، شبستان و آبدارخانه خواهران و سایت اینترنتی مسجد قرار دارد. طبقه همکف از شبستان برادران، آبدارخانه و دو اتاق تشکیل شده است؛ دفتر کانون فرهنگی معراج اندیشه و دفتر هیات جوانان در یک اتاق و دفتر امام جماعت و هیات امناء در اتاق دیگر قرار دارند. طبقه منفی یک این مسجد نیز شامل سرویس بهداشتی و سالن بدنسازی است که در نوبت صبح خانم ها و در نوبت عصر آقایان می توانند از آن استفاده کنند.

در تاریخ در ۱۶ اردیبهشت سال ۸۶ کار ساخت مسجد پیامبر اعظم(ص) شروع می شود و ۱۸ ماه بعد یعنی در مهر ۸۷ مورد بهره برداری قرار می گیرد. این مسجد ۶۰۰ مترمربع زیربنا دارد. در طبقه اول این بنا سالن آمفی تئاتر و اجتماعاتی با ظرفیت ۲۲۰ تا ۲۳۰ نفرقرار گرفته که امکان ویدئو پروژکشن در آن تعبیه شده است. شبستان های خواهران و برادران به همراه دفتر مسجد در طبقه اول قرار گرفته اند. آشپزخانه، سرویس بهداشتی و موتورخانه در طبقه منفی یک هستند. همچنین سایت کامپیوتر، بسیج خواهران و برادران، سرویس های بهداشتی، دفتر رسیدگی به امور مسجد و کانون فرهنگی در طبقه منفی ۲ قرار دارند. کانون فرهنگی این مسجد خود از سه بخش: کتابخانه، سالن مطالعه و مهد شکوفه های قرآنی تشکیل شده است. در طبقه منفی ۳ مسجد پیامبر سالن ورزشی پرورش اندام مختص آقایان قرار دارد.

این مسجد بیشتر به منظور استفاده افرادی که برای گذران اوقات فراغت در پارک چیتگر مستقر می شوند، ساخته شده و دارای معماری ایرانی است. مساحت این بنا برابر با ۲۰۰ مترمربع است. دو باب سرویس بهداشتی، وضوخانه و صحن خواهران و برادران بخش های تشکیل دهنده مسجد العلی هستند. ساخت این مسجد در منطقه ۲۱ در فروردین سال ۸۹ آغاز و در ۲۲ بهمن همین سال به بهره برداری می رسد.

مسجد فاطمه الزهرا (س) در سال ۸۵ ساخته شده است. مساحت اولیه بنا ۱۲۰ مترمربع بوده که در چند سال گذشته گسترش پیدا می کند و به مساحتی حدود ۵۰۰ مترمربع می رسد. مسجد فاطمه الزهرا (س) دارای یک طبقه است و از بخش هایی همچون شبستان، واحد امور فرهنگی، آشپزخانه و سرویس بهداشتی تشکیل شده است. سازه اولیه مسجد، سازه فلزی و به صورت ۶ وجهی است که از داخل کم می شود تا به گنبد می رسد.

کار ساخت مسجد المهدی (عج) در تاریخ ۳۰ مرداد۸۷ مورد بهره برداری قرار گرفته است. معماری این مسجد اسلامی ایرانی است و مساحتی برابر ۷۲۰ مترمربع با زیربنای ۲ هزار و ۳۰۰ مترمربع دارد. از جمله بخش های تعبیه شده در مسجد المهدی (عج) می توان به شبستان های خواهران و برادران، سالن اجتماعات، قرائت خانه، خانه علم، خانه خادم و کتابخانه اشاره کرد. این مسجد در منطقه ۹ شهرداری قرار داد.

کار ساخت این مسجد سال ۸۵ شروع می شود و در سال ۸۷ مورد بهره برداری قرار می گیرد. شبستان خواهران و برادران، دارالقرآن تخصصی و کانون های فرهنگی از جمله بخش های تشکیل دهنده مسجد جامع حسینی هستند که در منطقه ۱۸ شهرداری تهران قرار گرفته است. مساحت کل بنا ۵۷۰ مترمربع و زیربنای آن ۲۲۰۰ متر مربع است و از ۴ طبقه تشکیل شده و نمای این مسجد سنگ گرانیت است.

مسجد علی ابن موسی الرضا در زمینی به مساحت ۳ هزار و سیصد مترمربع با زیربنای ۳ هزار مترمربع در سال ۸۶ کار ساخت خود را آغاز می کند و در ماه رمضان سال ۸۷ مورد بهره برداری قرار می گیرد. شبستان، سالن اجتماعات و آمفی تئاتر، کتابخانه، فضای علمی آموزشی و دارالقرآن از جمله بخش های تشکیل دهنده این مسجد هستند. گفتنی است سالن آمفی تئاتری که در این مکان قرار گرفته از تجهیزات کامل برخوردار بوده و ظرفیتی بالغ بر ۳۰۰ نفر را دارد. مسجد علی ابن موسی الرضا در منطقه ۱۸ شهرداری واقع شده است.

مسجد اسلامی در زمینی به مساحت ۸۳۲ مترمربع با زیربنای ۳۰۵ مترمربع ساخته شده است. معماری این مسجد اسلامی بوده و در ۴ طبقه بنا شده است. اتاق امام جماعت، دفتر امام جماعت، شبستان خواهران و برادران، بسیج براداران و خواهران و سالن فرهنگ بخش های تشکیل دهنده مسجد اسلامی به شمار می روند. ساخت این مسجد از سال ۸۸ شروع شده و در پاییز سال ۹۰ مورد بهره برداری قرار گرفته است.

مسجد الرضا در زمینی به مساحت ۲۹۹۹ مترمربع و با زیربنای ۲۱۰۰۰ مترمربع ساخته شده است. شبستان برادران و خواهران، قرائت خانه و کلاس های آموزشی از جمله بخش های این مسجد هستند. کتابخانه، آشپزخانه صنعتی، آسانسور اختصاصی خواهران و برادران از دیگر بخش های این مسجد به شمار می روند. یکی از مهم ترین ویژگی های این مسجد پیش بینی دسترسی مناسب برای معلولان است. تاریخ بهره برداری از این بنا مهرماه سال ۸۸ است.

این مسجد در منطقه ۲ با مساحت ۶۵۰ مترمربع و زیربنایی معادل ۱۲۰۰ مترمربع ساخته شده است. دفتر هیات امناء، کفش کن های خواهران و برادران، ایوان ورودی، شبستان، قرائت خانه و آشپزخانه صنعتی از جمله بخش های مسجد بقیه الله (عج) به شمار می روند. کلاس های آموزشی، محلی برای نگهداری کودکان و پیش بینی دسترسی مناسب برای معلولان از جمله بخش های ویژه این مسجد به شمار می روند. مسجد بقیه الله در خردادماه سال ۹۰ به بهره برداری رسیده است.

مساحت مسجد صاحب الزمان (عج) ۸۲۰ مترمربع و زیربنای آن ۴۶۰۰ مترمربع است که تا سقف ۹۰ درصد ساخت آن اجرا شده و طبق پیش بینی های صورت گرفته در تاریخ ۱۵آذر ماه سال ۸۹ مصادف با نیمه شعبان به بهره برداری رسید. این مسجد در منطقه ۲ واقع شده است و از جمله بخش های پیش بینی شده برای آن می توان به خانه خادم، شبستان، قرائت خانه، کتابخانه و... اشاره کرد. مسجد صاحب الزمان توسط شرکت توسعه فضاهای فرهنگی در دست ساخت است.

مسجد شهید بهشتی با مساحت ۸۵۰ مترمربع و زیربنای ۴۲۰۰ مترمربع در منطقه ۲ ساخته شده است. شبستان خواهران و برادران، بخش معذورین، قرائت خانه، کتابخانه و آشپزخانه از جمله بخش های این مسجد به شمار می روند. از قسمت های قابل توجه این مکان می توان به سالن اجتماعات، محل نگهداری کودکان و خانه علم اشاره کرد. پیش بینی دسترسی مناسب برای معلولان از اقدامات ویژه این بنا به شمار می رود. مسجد شهید بهشتی در تاریخ ۲۵/۱/۸۸ به بهره برداری رسیده است.

مسجد پیامبر اعظم (ص) در منطقه ۵ و در زمینی به مساحت ۸۶۰ مترمربع با زیربنای ۲۶۵۰ مترمربع ساخته شده است. در این مسجد یک کتابخانه، سالن اجتماعات، شبستان خواهران و برادران، قرائت خانه و آشپزخانه صنعتی وجود دارد. این بنا نیز همانند دیگر مساجدی که توسط شرکت توسعه فضاهای فرهنگی ساخته شده اند، از محلی برای نگهداری کودکان برخوردار است و پیش بینی دسترسی مناسب برای معلولان در آن در نظر گرفته شده است.

مسجد امام رضا(ع) با مساحتی برابر ۱۰۰۰ مترمربع و زیربنای ۳ هزار مترمربع در منطقه ۲۰ ساخته شده است. کار ساخت این مسجد زمستان ۸۶ آغاز و در سال۸۸ مورد بهره برداری قرار گرفته شده است. ضمن اینکه نمای این بنا نیز سنگ و کاشی سنتی است. از جمله امکانات اجتماعی و فرهنگی مسجد امام رضا (ع) می توان به شبستان خواهران و برادران، قرائت خانه، کلاس های آموزشی و آشپزخانه صنعتی اشاره کرد. دفتر هیات امنا و امام جماعت، سالن اجتماعات و آسانسورهای اختصاصی خواهران و برادران از دیگر قسمت های این مکان هستند. همچنین دو باب مغازه جهت تامین هزینه های جاری مسجد در این مکان ساخته شده است.

مسجد معمار با مساحت ۵۳۰ مترمربع و زیربنای ۱۶۰۰ مترمربع در منطقه ۱۴ واقع شده است. این مسجد با صرف هزینه ای معادل ۳۰ میلیارد ریال در منطقه ۱۴ ساخته شده است. سالن اجتماعات، آشپزخانه، شبستان های خواهران و برادران، دفتر بسیج خواهران و برادران و کتابخانه بخش های تشکیل دهنده مسجد معمار هستند. از دیگر امکاناتی که در این بنا تعبیه شده دو باب مغازه تجاری جهت تامین هزینه های مسجد است.

مسجد موسی بن جعفر (ع) در منطقه ۱۱ شهرداری در زمینی وقفی به مساحت ۸۰۰ متر مربع در دو طبقه در سال ۱۳۴۱ بنا شده و در سال ۱۳۷۶ مورد بازسازی قرار گرفته است. این مسجد دارای نمای آجری و حیاطی به مساحت ۴۰۰ متر مربع و زیربنایی به مساحت ۴۰۰ متر مربع است. طبق آمار ارائه شده از سوی هیات امناء مسجد موسی بن جعفر، روزانه به طور میانگین ۹۰۰ نفر نمازگزار برای برپایی نمازهای جماعت یومیه به این مکان مراجعه می کنند. این مسجد همچنین دارای وضوخانه و ۷ چشمه سرویس بهداشتی است.