شب قدر، شب بزرگ ترین اتفاق ملکوتی بر روی کره خاکی است، شبی که قرار است تقدیر اسمانی یک سال انسان رقم بخورد، شبی که قرار است اولیاء الهی شاهد فرود آمدن روح و فرشته های الهی باشند تا انسان جایگاه و قدر خود را بازیابد و در سایه لطف خدا و در پناه قرآن و همراهی اولیاء الهی سال معنوی خود را آغاز کند

بهره مندی و استفاده شایسته از این شب های پر برکت بدون اگاهی از فضیلت و آشنایی با ویژگی های ان ها ممکن نیست.بهترین و مطمئن ترین راه معرفت این شب های نورانی،مراجعه به ایات و روایات است.در روایات فراوانی فضیلت و ویژگی شب های قدر بیان شده است که به برخی از ان ها اشاره می شود و در بخشی دیگر روایاتی در مورد زمان شب قدر ارائه میگردد

آیات قران

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِیَ أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ

  ماه رمضان، ماهی که قران در ان نازل شده است تا هدایتی برای مردم و نشانه هایی روشن از هدایت و جدایی حق از باطل باشد

 یُنَزِّلُ الْمَلَائِکَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَنْ یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ أَنْ أَنْذِرُوا أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا فَاتَّقُونِ

فرشتگان را با روح به فرمان خویش بر هر کس از بندگانش که بخواهد نازل می کند که بیم دهید که معبودی جز من نیست پس از من پروا کنید

حم* وَالْکِتَابِ الْمُبِینِ* إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُّبَارَکَةٍ إِنَّا کُنَّا مُنذِرِینَ* فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ* أَمْراً مِّنْ عنِدِْنا إنِاَّ کُناَّ مُرْسِلینَ؛ حم، سوگند به کتاب روش نگر، همانا ما آن را در شبى خجسته نازل کردیم، و همانا ما بیم دهندگان بودیم. در آن شب هر کار حکم تآمیزی فیصله داده میشود. فرمانی از سوی ماست، و ما فرستنده ی فرستادگان هستیم. »

 رسول اکرم  فرمود: «شَهْرُ رَمَضَانَ سَیِّدُ الشُّهُورِ وَ لیَْلَةُ الْقَدْرِ سَیِّدَةُ اللَّیَال ی؛  ماه رمضان، سرور ما ههاست و شب قدر، سرورش بهاست. »

 رسول اکرم  فرمود: «یفَُتحَُّ أبَوَْابُ السَّمَاوَاتِ فیِ لیَْلةَِ القَْدْرِ فمََا منِْ عَبْدٍ یصَُلیِّ فیِهَا إلَِّا کَتبََ الله تعََالىَ لهَُ بکُِلِّ سَجْدَة شَجَرَة فیِ الجَْنةَِّ لوَْ یسَِیرُ الرَّاکِبُ فیِ ظِلهَِّا ماِئةََ عَامٍ لَا یقَْطَعُهَا وَ بکُِلِّ رَکْعَةٍ بیَْتا فیِ الجَْنةَِّ منِْ دُرٍّ وَ یاَقوُتٍ وَ زَبرَْجَدٍ وَ لؤُْلؤٍُ وَ بکُِلِّ آیةٍَ تاَجا منِْ تیِجَانِ الجَْنةَّ؛ 

در شب قدر، درهای آسمان گشوده م یشوند؛ پس هیچ بند های نیست که در آن شب نماز بخواند، مگر آن که خداوند برای هر سجد هاش درختی در بهشت برای او قرار میدهد؛ که اگر سواره صد سال در سایه ی آن راه بپیماید، به پایانش نم یرسد، و برای هر رکعت ، خانه ای از دُرّ و یاقوت و زبرجد و لؤلؤ قرار م یدهد و برای قرائت هر آیه، تاجی از تا جهای بهشتی قرار میدهد. »

قاَلَ: إلِهَیِ أرُِیدُ رَحْمَتکََ. قاَلَ: رَحْمَتیِ لمَِنْ رَحِمَ المَْسَاکِینَ لیَْلةََ القَْدْرِ.

قاَلَ: إلِهَیِ أرُِیدُ الجَْوَازَ عَلىَ الصِّرَاطِ. قاَلَ: ذَلکَِ لمَِنْ تصََدَّقَ بصَِدَقةٍَ فیِ لیَْلةََ القَْدْرِ.

قاَلَ: إلِهَیِ أرُِیدُ منِْ أشَْجَارِ الجَْنةَِّ وَ ثمَِارِهَا. قاَلَ: ذَلکَِ لمَِنْ سَبحََّ تسَْبیِحَةً فیِ لیَْلةَِ القَْدْرِ.

قاَلَ: إلِهَِی أُرِیدُ النجََّاةَ منَِ الناَّرِ. قاَلَ: ذَلکَِ لمَِنِ اسْتغَْفَرَ فیِ لیَْلةَِ القَْدْرِ.

قاَلَ: إلِهَِی أُرِیدُ رِضَاکَ. قاَلَ: رِضَایَ لمَِنْ صَلىَّ رَکْعَتیَْنِ فیِ لیَْلةَِ القَْدْرِ

گفت: خدایا! خرسندی تو را م یخواهم. فرمود: خرسندی من برای کسی است که در شب قدر، دو رکعت نماز بخواند. »

 عَنْ حُمْرَانَ أنَهَُّ سَأَلَ أبَاَ جَعْفَرٍ 7 عَنْ قوَْلِ الله عَزَّوَجَلَّ: إنِاَّ أنَزَْلنْاهُ فیِ لیَْلةٍَ مُبارَکَةٍ قاَلَ: نعََمْ هِیَ لیَْلةَُ القَْدْرِ، وَ هِیَ فیِ کُلِّ سَنةٍَ فیِ شَهْرِ رَمَضَانَ فیِ العَْشْرِ الوْأََاخِرِ، فَلمَْ یُنْزَلِ القُْرْآنُ إلَِّا فیِ لیَْلةَِ القَْدْرِ. قَالَ الله عَزَّوَجلَّ: فیِها یُفْرَقُ کُلُّ أمَرٍْ حَکِیمٍ قاَلَ: یقُدََّرُ فیِ لیَلْةَِ القْدَْرِ کُلُّ شَ یءٍ یکَُونُ فیِ تلِکَْ السَّنةَِ إلِىَ مثِلْهَِا منِْ قاَبلٍِ منِْ خَیرٍْ أوَْ شَرٍّ أوَْ طَاعَةٍ أوَْ معَْصِیَةٍ أوَْ موَْلوُدٍ أوَْ أجََلٍ أوَْ رِزْقٍ فمََا قُدِّرَ فیِ تلِکَْ اللیَّْلةَِ وَ قُضِیَ فهَُوَ منَِ المَْحْتُومِ وَ فیِهِ المَْشِیَّةُ.

قَالَ: العَْمَلُ الصَّالحُِ فیِهَا منَِ الصَّلَاة وَ الزَّکَاة وَ أنَوَْاعِ الخَْیْرِ خَیْرٌ منَِ العَْمَلِ فیِ ألَفِْ شَهْرٍ لیَْسَ فیِهَا لیَْلةَُ القَْدْرِ وَ لوَْلَا مَا یُضَاعِفُ الله للِْمُؤْمِنیِنَ لمََا بلََغُوا وَ لکَِنَّ الله عَزَّوَجَلَّ یُضَاعِفُ لهَُمُ الحَْسَنَاتِ؛ 

حمران م یگوید: از امام باقر درباره ی سخن خداوند: «همانا ما آن را در شبی خجسته نازل کردیم » پرسیدم. فرمود: آری، آن، شب قدر است و آن، در هر سال، در ماه رمضان و درده هی آخر است. قرآن، جز در شب قدر نازل نشده است. خداوند فرموده است: «در آن شب، هر کار حکم تآمیزی فیصله داده م یشود. » در آن شب، هر چیز نیکو بدی که در آن سال تا سال آینده خواهد شد و هر طاعت یا معصیتی، یا هر نوزاد یا مرگ یا روزی،تقدیر می یابد. پس آن چه در شب قدر مقدر و حتمی میشود، قطعی است و خداوند م یتواند در آ نها،آن گونه که بخواهد، عمل کند.

 امام علی « :  سَلُوا الله الحَْجَّ فیِ لیَْلةَِ سَبْعَ عَشْرَةَ منِْ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ فیِ تسِْعَ عَشْرَةَ وَ فیِ إحِْدَى وَ عِشْرِینَ وَ فیِ ثلََاثٍ وَ عِشْرِینَ مِنْهُ فَإِنهَُّ یُکْتَبُ الوَْفْدُ فیِ کُلِّ عَامٍ فیِ لیَْلَةِ القَْدْرِ وَ فیِهَا کَمَا قَالَ الله عَزَّوَجَلَّ:یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیم؛ 

در شب های هفدهم، نوزدهم، بیست ویکم، و بیست وسوم از ماه رمضان، از خداوند حج طلب کنید، چرا که حاجیان هر سال، در شب قدر معین میشوند و همان گونه که خدا فرموده است: «در آن شب، هر کار حکم تآمیزی فیصله داده م یشود »

  امام باقر « : فی قوَْلِ الله:ِوَ لنَْ یؤَُخِّرَ الله نفَْسا إذِا جاءَ أجََلهُا قاَلَ: إنَِّ عِندَْ الله کُتُبا مَرْقُومَةً- یقَُدِّمُ منِهَْا مَا یشََاءُ وَ یُؤَخِّرُ مَا یشََاءُ، فإَذَِا کَانَ لیَْلةَُ القَْدْرِ أنَزَْلَ الله فیِهَا کُلَّ شَ یءٍ یکَُونُ إلِىَ لیَْلةٍَ مثِْلهَِا، فذََلکَِ قوَْلهُُ وَ لنَْ یُؤَخِّرَ الله نفَسْا إذِا جاءَ أجََلهُا( إذَِا أنَزَْلهَُ وَ کَتبَهَُ کُتاَّبُ السَّماَوَاتِ وَ هُوَ الذَِّی لَا یؤَُخِّرُه؛ 

امام باقر درباره ی این آیه: «وقتی مرگ کسی فرا رسید، خداوند آن را به تأخیر نم یاندازد » فرمود: نزد خداوند نامه های نوشته شد های است که از آ نها آنچه را بخواهد، جلو یا عقب میاندازد. چون شب قدر فرا رسد، خداوند هر چه را تا شب قدرآینده خواهد شد، مقدر م یکند. این همان سخن خداست که: «وقتی مرگ کسی فرا رسد، خداوند آن را به تأخیر نم یاندازد »، یعنی وقتی مرگ کسی را مقدر کرد و نویسند ههای آسما نها آن را نگاشتند، دیگر آن را عقب نم یاندازد. »

  امام صادق « : اللیَّْلةَُ التَّیِ یفُْرَقُ فیِهَا کُلُّ أمَرٍْ حَکِیمٍ ینَزِْلُ فیِهَا ماَ یکَُونُ فیِ السَّنةَِ إلِىَ مثِلْهَِا منِْ خَیْرٍ أوَْ شَرٍّ، أوَْ رِزْقٍ أوَْ أمَْرٍ، أوَْ موَْتٍ أوَْ حَیَاة،ٍ وَ یکُْتبَُ فیِهَا وَفدُْ مکََّةَ، فمََنْ کَانَ فیِ تلِکَْ السَّنةَِ مکَْتُوبا،ً لمَْ یسَْتطَِعْ أنَْ یحَْبسَِ وَ إنِْ کَانَ فقَیِرا مرَِیضا،ً وَ منَْ لمَْ یکَُنْ فیِهَا مکَْتُوبا لمَْ یسَْتطَِعْ أنَْ یحَُجَّ وَ إنِْ کَانَ غَنیِّا صَحِیحاً؛ 

شبی که در آن، هر کار حکم تآمیزی فیصله داده م یشود؛ هر چه در طول سال تا شب قدر آینده خواهد شد از خیر یا شر، یا روزی یا هر کاری، یا مرگ و زندگی، فرو فرستاده م یشود. در آن شب، کاروانیان مکه، نوشته م یشوند. از حاجیانِ آن سال، هر کس نوشته شده باشد، نم یتواند به مکه نرود، هر چند ته یدست و بیمار باشد، و هر کس حج او مقدر نباشد، نم یتواند حج بگذارد، هر چند ثروتمند و تندرست باشد. » 

امام رضا « :  شَهْرُ رَمَضانَ الذَِّی أُنزِْلَ فیِهِ القُْرْآنُ هُدىً للِنَّاسِ وَ بیَِّناتٍ منَِ الهُْد ى وَ الفُْرْقا ن وَ فیِهِ لیَْلَةُ القْدَْرِ التَّیِ هیَِ خَیرٌْ منِْ ألَفِْ شَهْرٍ، وَ فیِها یفُْرَقُ کُلُّ أمَرٍْ حَکِیمٍ وَ هیَِ رَأسُْ السَّنةَِ، یقُدََّرُ فیِهَا ماَ یکَُونُ فیِ السَّنةَِ منِْ خَیرٍْ أوَْ شَرٍّ، أوَْ مضََرَّة أوَْ منَفْعََةٍ، أوَْ رِزْقٍ أوَْ أجََلٍ، وَ لذَِلکَِ سُمِّیتَْ لیَْلةََ القْدَْر؛ 

ماه رمضان... در این ماه، شب قدر است که از هزار ماه بهتر است. در آن شب، هر کار حکم تآمیزی فیصله داده میشود و در آن، آغاز سال است و هر خیر و شر، یا زیان و سود، یا روزی و یا مرگی که در آن سال خواهد بود، در آن شب، تقدیر مییابد، از این رو آن شب، «شب قدر » نامیده شده است. »

 امام صادق « :  رَأْسُ السَّنَةِ لیَْلَةُ القَْدْرِ یُکْتَبُ فیِهَا مَا یکَُونُ منَِ السَّنَةِ إلِىَ السَّنَة؛ 

سرِ سال، شب قدر است. در آن شب، آنچه از این سال تا سال آینده خواهد شد، نوشته م یشود. »

 رسول اکرم « : آمنِوُا بلِیَْلةَِ القْدَْرِ إنِهََّا تکَُونُ- لعَِلیِِّ بنِْ أبَیِ طَالبٍِ وَ لوُِلدِْه الحْأََدَ عَشَرَ منِْ بعَْدِی؛ 

به شب قدر ایمان بیاورید؛ آن شب، پس از من، از آنِ علی بن ابیطالب و فرزندان یازد هگان هی اوست. »

 حضرت امام جواد « :  أنََّ أمَیِرَ المُْؤْمنِیِنَ  قاَلَ لِابنِْ عَباَّسٍ: إنَِّ لیَْلةََ القَْدْرِ فیِ کُلِّ سَنةٍَ، و إنِهَُّ ینَْزِلُ فیِ تلِکَْ اللیَّلْةَِ أمَرُْ السَّنةَِ، و لذِلکَِ المْأَرِْ وُلَاةٌ بعَْدَ رَسُولِ الله  . قاَلَ ابنُْ عَباَّسٍ: منَْ هُمْ؟ قاَلَ: أنَاَ و أحََدَ عَشَرَ منِْ صُلبْیِ أئَمَِّةٌ مُحَدَّثوُن؛ 

امیرمؤمنان  به اب نعباس فرمود: شب قدر، در هر سال هست. در آن شب، برنامه ی سال فرود م یآید و پس از پیامبر خدا، آن برنامه را عهده دارانی است.

 امام باقر « :  یاَ مَعْشَرَ الشِّیعَةِ خَاصِمُوا بسُِورَة إنِاَّ أنَزَْلنْاَهُ تفَْلُجُوا، فوََ الله إنِهََّا لحَُجَّةُ الله تبَاَرَکَ وَ تعََالىَ عَلَى الْخَلْقِ بَعْدَ رَسُولِ اللهِ  وَ إنِهََّا لسََیِّدَةُ دِینکُِمْ، وَ إنِهََّا لغََایةَُ عِلمِْناَ. یاَ مَعْشَرَ الشِّیعَةِ خَاصِمُوا بِ حم وَ الکِْتابِ المُْبیِنِ إنِاَّ أنَزَْلنْاهُ فیِ لیَْلةٍَ مُبارَکَةٍ إنِاَّ کُناَّ مُنذِْرِینَ فإَنِهََّا لوُِلَاة المْأَْرِ خَاصَّةً بعَْدَ رَسُولِ اللهِ  ؛ 

ای گروه شیعه! با سوره ی «انا انزلناه » با مخالفان مخاصمه کنید تا چیره شوید. به خدا سوگند که این سوره، پس از پیامبر خدا  گواه و حجت خدا بر مردم است و این سوره، سرور آیین شما و نهایت دانش ماست.

قَالَ: أمََّا إذَِا قَامَتْ عَلیَْهِ الحُْجَّةُ ممَِّنْ یثَقُِ بهِِ فیِ عِلْمِنَا فَلمَْ یثَقِْ بهِِ فَهُوَ کَافرٌِ وَ أمََّا مَنْ لمَْ یسَْمَعْ ذَلکَِ فَهُوَ فیِ عُذْرٍ حَتىَّ یسَْمَعَ ثمَُّ قاَلَ :یؤُْمنُِ باِلله وَ یؤُْمنُِ للِمُْؤْمنِیِنَ؛ 

عمر بن یزید: به امام صادق  گفتم : وضع کسی که به آنچه در شب قدر به شما م یرسد، باور ندارد و آن را انکار هم نم یکند، چگونه است؟

  حضرت امام باقر « :  لَا تخَْفَى عَلیَْنَا لیَْلةَُ القَْدْرِ إنَِّ المَْلَائکَِةَ یُطِوفُونَ بنَِا فیِهَا؛ 

شب قدر بر ما پوشیده نمیماند. فرشتگان در آن شب، گِرد ما میچرخند. »

 «قیلَ بِألَیِ جَعْفَرٍ 7 تعَْرِفُونَ لیَْلةََ القَْدْرِ؟ فَقَالَ: وَ کَیْفَ لَا نعَْرِفُ لیَْلةََ القَْدْرِ وَ المَْلَائکَِةُ یطَُوفُونَ بنِاَ فیِهَا؛ 

به امام باقر  گفتند: شب قدر را م یشناسید؟ فرمود: چگونه شب قدر را نشناسیم، در حالی که فرشتگان در آن شب بر گردِ ما م یچرخند؟! »

 تفسیر قمی: «قوَْلهُُ تعالی: تنَزََّلُ المَْلائکَِةُ وَ الرُّوحُ فیِها( قاَلَ: تنَزََّلُ المَْلَائکَِةُ وَ رُوحُ القُْدُسِ عَلىَ إمَِامِ الزَّمَانِ، وَ یدَْفَعُونَ إلِیَْهِ مَا قَدْ کَتَبُوهُ منِْ هَذِه ا مْألُُور؛

تفسیر قمی دربار هی این آیه که «در آن شب، فرشتگان و روح فرود میآیند »، فرمود: فرشتگان و روح القدس بر امام زمان فرود م یآیند و آنچه را از کارها نوشت هاند، به وی تحویل میدهند. »

 علی « : سُئلَِ رَسُولُ الله 6ِ عَنْ لیَْلةَِ القَْدْرِ، فقََالَ: التْمَِسُوهَا فیِ العَْشْرِ الوْأََاخِرِ منِْ شَهْرِ رَمَضَان؛ 

از پیامبر خدا  دربار هی شب قدر پرسیدند. فرمود: آن را در ده هی آخر ماه رمضان بجو یید. »

  «عَنْ حُمْرَانَ أنَهَُّ سَألََ أبَاَ جَعْفرٍَ  عَنْ قوَْلِ الله عَزَّوَجَلَّ إنِاَّ أنَزَْلنْاه فیِ لیَْلةٍَ مبُارَکَةٍقاَلَ: نعََمْ لیَْلةَُ القْدَْرِ، وَ هیَِ فیِ کُلِّ سَنَةٍ فیِ شَهْرِ رَمَضَانَ فیِ العَْشْرِ الْأَوَاخِر؛

  حمران از امام باقر  دربار هی آیه: «همانا آن را در شبی خجسته نازل کردیم »، پرسید. فرمود: آری، آن، شب قدر است. آن شب در هر سال، در ماه رمضان و در دهه ی آخر آن است. »

 باقر « :  إنَّ علیّاً کانَ یَتَحرّی لیَْلَةَ القَْدْر، لیَْلَةِ تسِْعَ عَشْرَةَ وَ إحِْدَى وَ عِشْرِینَ وَ ثلََاثٍ وَ عِشْرِین؛ 

همانا علی  شب قدر را در شب نوزدهم، بیست ویکم، و بیست وسوم میجست. »

 «عَنْ حَسَّانَ بن أبَیِ عَلیٍِّ قَالَ: سَأَل ت أبَاَ عَبْدِ الله عَنْ لیَْلَةِ القَْدْرِ. قَالَ: اطْلُبْهَا فیِ تسِْعَ عَشْرَةَ، وَ إحِْدَى وَ عِشْرِینَ، وَ ثلََاثٍ وَ عِشْرِین؛ 

از امام صادق درباره ی شب قدر پرسیدم. فرمود: آن را در شب نوزدهم،بیست ویکم، و بیست وسوم بجوی. »

شب های بیست ویکم، و بیست وسوم

  «عَنْ زُرَارَةَ عَنْ الإمام الباقر  قاَلَ: سَأَلتْهُُ عَنْ لیَْلةَِ القَْدْرِ. قاَلَ: هیَِ لیَْلةَُ إحِْدَى وَ عشِْرِینَ أوَْ ثلََاثٍ وَ عشِْرِینَ. قُلْتُ: أَلیَْسَ إِنمََّا هِیَ لیَْلَةٌ؟ قَالَ: بلََى. قُلْتُ: فَأَخْبِرْنیِ بهَِا. فَقَالَ: وَ مَا عَلَیْکَ أَنْ تَفْعَلَ خَیْرا فِی لیَْلَتَیْن

 زراره میگوید: از امام باقر درباره ی شب قدر پرسیدم. فرمود: ش ب بیست ویکم یا بیست وسوم است. گفتم: مگر شب قدر، یک شب نیست؟ فرمود: آری. گفتم: پس آن را به من خبرده. فرمود: چه عیبی دارد که در دو شب، کار خیر انجام دهی؟

  «عَنْ عَلیِِّ بنِْ أبَیِ حَمْزَةَ الثُّمَالیِِّ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أبَیِ عَبْدِ الله  فقََالَ لهَُ أبَوُبصَِیرٍ: جُعِلتُْ فدَِاکَ! اللیَّْلةَُ التَّیِ یُرْجَى فیِهَا مَا یُرْجَى؟ فقََالَ : فیِ لیَلة إحِْدَى وَ عشِْرِینَ أوَْ ثلََاثٍ وَ عشِْرِینَ. قاَلَ: فإَنِْ لمَْ أقَوَْ علَىَ کِلتْیَهْمَِا؟ فقَاَلَ  مَا أَیْسَرَ لیَْلَتَیْنِ فیِمَا تَطْلُب؛

علی بن ابی حمزه میگوید: نزد امام صادق  بودم. ابوبصیر به امام گفت. فدایت شوم! شبی که در آن شب امید به آمرزش میرود ، کدام است ؟ فرمود: در شب بیست ویکم،یا شب بیست وسوم است. گفت: اگر نتوانستم هر دو شب را بیدار بمانم؟ فرمود: در مورد آنچه میجویی،دو شب، بسیار آسان است.

شب بیست وسوم

 «عَنْ أبَیِ جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بنِْ عَلیٍِّ  أنَهَُّ قاَلَ: أتَىَ رَسُولَ الله 6ِ رَجُلٌ منِْ جُهَیْنَةَ. فَقَالَ: یاَ رَسُولَ الله،ِ إنَِّ لیِ إبِلِاً وَ غَنَماً وَ غِلْمَةً، فَأُحِبُّ أنَْ تأَْمُرَنیِ لِیَْلةًَ أدَْخُلُ فیِهَا منِ شَهْرِ رَمَضَانَ فَأَشْهَدَ الصَّلَاةَ، فَدَعَاهُ رَسُولُ الله فسََارَّهُ فیِ أُذُنهِِ. فَکَانَ الجُْهَنیُِّ إذَِا کَانتَْ لیَْلَةُ ثلََاثٍ وَ عِشْرِینَ دَخَلَ بإِِبلِهِِ وَ غَنَمِهِ وَ أَهْلهِِ وَ وُلدِْه وَ غِلْمَتهِِ، فَبَاتَ تلِْکَ اللَّیْلَةَ فیِ المَْدِینةَِ، فإَذَِا أصَْبحََ خَرَجَ بمَِنْ دَخَلَ بهِِ فرََجَعَ إلِىَ مَکَانه؛ 

امام باقر  فرمود: مردی از قبیله «جُهنیة » نزد پیامبر خدا  آمد و گفت: ای پیامبر خدا! من شتران و گوسفندان و غلامانی دارم. دوست دارم مرا دستور دهی که یک شب را از ماه رمضان به مسجد بیایم و در نماز حاضر شوم. حضرت او را فرا خواند و در گوش او آهسته چیزی گفت. از آن پس، هر گاه شب بیست وسوم میشد، جهنی با شتران و گوسفندان و خانواده و فرزندان و غلامانش وارد میشد و شب را در مدینه میماند و صبح که م یشد، با خانواده و گوسفندان و شترانش به جای خود برمیگشت. »

  «عَن سُفْیَانَ بنِْ السِّمْطِ: قُلْتُ بِألَیِ عَبْدِ الله  أفَْرِدْ لیِ لیَْلَةَ القَْدْرِ. قَالَ: لیَْلَةُ ثلََاثٍ وَ عِشْرِین؛ 

سفیان بن شمط م یگوید، به امام صادق  گفتم: شب قدر را در یک شب برایم معین کن. فرمود: شب بیست وسوم است. »

  حضرت امام صادق « : لیَلْةَُ ثلََاثٍ وَ عشِْرِینَ اللیَّلْةَُ التَّیِ فیِها یفُرَْقُ کُلُّ أمَرٍْ حَکِیمٍ وَ فیِهاَ یکُْتبَُ وَفدُْ الحَْاجِّ وَ ماَ یکَُونُ منَِ السَّنةَِ إلِىَ السَّنةَ؛ 

شب بیست وسوم، شبی است که در آن هر کار حکم تآمیزی فیصله مییابد.

 امام صادق « :  فیِ لیَْلَةِ تسِْعَ عَشْرَةَ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ التَّقْدِیرُ وَ فیِ لیَْلَةِ إحِْدَى وَ عِشْرِینَ القَْضَاءُ وَ فیِ لیَْلةَِ ثلََاثٍ وَ عِشْرِینَ إبِرَْامُ مَا یکَُونُ فیِ السَّنةَِ إلِىَ مثِْلهَِا جَلَّ ثنَاَؤُهُ یفَْعَلُ مَا یشََاءُ فیِ خَلْقه؛

در شب نوزدهم ماه رمضان، تقدیر صورت میگیرد؛در شب بیست ویکم، حتمی میشود و در شب بیست وسوم محک مسازی

 امام صادق « :  التقَّْدِیرُ فیِ لیَْلةَِ تسِْعَ عَشْرَةَ وَ الْإبِرَْامُ فیِ لیَْلةَِ إحِْدَى وَ عِشْرِینَ وَ الْإمِْضَاءُ فیِ لیَْلةَِ ثلََاثٍ وَ عِشْرِین؛

  مقدر شدن در شب نوزدهم است و محکم ساختن در بیست و یکم، و امضا و حتمی ساختن در شب بیست و سوم است. »

 «عَنْ إسِْحَاقَ بنِْ عَمَّارٍ عن أبی عبدالله 7 قاَلَ: سَمِعْتُهُ یقَُولُ، وَ ناَسٌ یسَْأَلوُنهَُ یقَُولوُنَ: الرْأَْزَاقُ تقَُسَّمُ لیَْلةََ النصِّْفِ منِْ شَعْباَن؟َ

قَالَ: فَقَالَ: لَا وَ الله مَا ذَاکَ إلَِّا فیِ لیَْلةَِ تسِْعَ عَشْرَةَ منِْ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ إحِْدَى وَ عِشْرِینَ وَ ثلََاثٍ وَ عِشْرِینَ فَإنَِّ فیِ لَیْلَةِ تِسْعَ عَشْرَةَ یَلْتَقِی الْجَمْعَانِ وَ فِی لَیْلَةِ

إِحْدَى وَ عِشْرِینَ یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ وَ فِی لَیْلَةِ ثَلَاثٍ وَ عِشْرِینَ یُمْضَى مَا أرََادَ الله عَزَّوَجَلَّ منِْ ذَلکَِ وَ هِیَ لیَْلةَُ القَْدْرِ التَّیِ قاَلَ الله عَزَّ وَ جَلَّ:خَیْرٌ منِْ ألَفِْ شَهْرٍ

قاَلَ: قُلتُْ مَا مَعْنىَ قوَْلهِِ: یلَتْقَیِ الجَْمْعَانِ

قاَلَ: یجَْمَعُ الله فیِهَا ماَ أرََادَ منِْ تقَْدِیمِهِ وَ تأَْخِیرِه وَ إرَِادَتهِِ وَ قضََائهِِ.

قَالَ: إنِهَُّ یفَْرُقُهُ فیِ لیَْلَةِ إحِْدَ ى وَ عِشْرِینَ وَ یکَُونُ لهَُ فیِهِ البَْدَاءُ فَإذَِا کَانتَْ لیَْلَةُ ثلََاثٍ وَ عِشْرِینَ أمَْضَاهُ فَیَکُونُ منَِ المَْحْتُومِ الذَِّی لَا یبَدُْو لهَُ فیِهِ تبَاَرَکَ وَ تعََالى؛ 

اسحاق بن عمار میگوید: مردم از امام صادق  پرسیدند: آیا روز یها در شب نیمه شعبان تقسیم میشود؟ حضرت فرمود: نه، به خدا آن نیست مگر در شب نوزدهم، و بیست و یکم، و بیست و سوم ماه رمضان. در شب نوزدهم، دو مجموعه به هم م یرسند و در شب بیست و یکم «هر کار حکم تآمیزی فیصله میی‌ابد » و در شب بیست و سوم آنچه از آ نها اراده الهی باشد، حتمی م یشود و آن، شب قدری است که خداوند فرموده: «بهتر از هر ماه است. » گفتم: معنای این که دو مجموعه به هم م یرسند، چیست؟ فرمود: آنچه را خداوند م یخواهد که جلو یا عقب بیندازد و آن را اراده و مقدر کند، در آن شب گِرد میآورد. گفتم: معنای این که آن را در شب بیست و سوم حتمی م یسازد، چیست؟ فرمود: آن را در شب بیست و یکم فیصله م یدهد، و گاهی برای او بدَاء عوض شدن تصمیم حاصل میشود، و چون شب بیست و سوم شود، آن را امضا م یکند؛ پس آن از مقدرات حتمی خواهد شد که نظر خدای تعالی درباره ی آن برنم یگردد. »

 «عَنِ ابنِْ عَرَادَةَ قَالَ: قیِلَ مِألَیِرِ المُْؤْمنِیِنَ  أخَْبرِْناَ عَنْ لیَْلةَِ القَْدْرِ؟ قَالَ: مَا أخَْلُو منِْ أنَْ أکَُونَ أعَْلمَُهَا فَأَسْتُرَ عِلْمَهَا، وَ لسَْتُ أشَُکُّ أنََّ الله إنِمََّا یسَْتُرُهَا عَنْکُمْ نظََرا لکَُمْ، نِألَکَُّمْ لوَْ أعَْلمََکُمُوهَا عَمِلْتُمْ فیِهَا وَ ترََکْتُمْ غَیْرَهَا وَ أرَْجُو أنَْ لَا تخُْطِئکَُمْ إنِْ شَاءَ ا لله؛ 

به امیرمؤمنان  گفتند: ما را از شب قدر آگاه کن. فرمود: خالی از این نیستم که آن را بدانم و از شما پنهان کنم. شک ندارم که خداوند برای کمک کردن و مهلت دادن به شما آن را از شما میپوشاند، چون اگر آن را به شما اعلام میکرد، در همان شب عمل م یکردید و در غیر آن شب، عبادت را ترک م یکردید. امید آن دارم که اگر خدا بخواهد، شب قدر را از دست ندهید