222222

مسجد و جوان (94)

مسجد وجوان33/ دغدغه‌های امام راحل نسبت به حضور جوانان در مسجد

«فتح‌الفتوح امام، ساختن جوانان مؤمن، مخلص، سالم، صادق، بی‌اعتنای به شهوات و دل‌هایشان متوجه به سمت خدا بود.»(دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای،1369) برای ادامه راه امام برای نگه‌داشتن مردم درصحنه و تربیت جوانان دوران امام با آن روحیات، لازم است تا در زمان حاضر به دغدغه‌های امام راحلمان نسبت به حضور جوانان در مسجد بپردازیم.

مسجد وجوان 32/بررسی انتظارات جوانان از محیط‌های مسجدی(قسمت۲)

دراین شماره و شماره قبلی مقاله به انتظارات جوانان از محیط‌ های مسجدی با نگاه به مجموعه مسجد که تمام دست‌اندرکاران مسجد در آن سهیم هستند،پرداخته شده است که به اختصار به بعضی از مولفه‌های مورد انتظار جوانان اشاره می شود.

مسجد و جوان 30/مساجد، جوانان و تهاجم فرهنگی(2)

در این مقاله به راه‌های مقابله با تهاجم فرهنگی پرداخته و به ارایه راهکارهای مناسب در این زمینه می‌پردازیم.

وضعیت شناسی رابطه جوانان و مسجد

در این نوشتار در پی پاسخ به این سؤال هستیم که در حال حاضر مساجد با چه مسائلی در زمینه جذب جوانان مواجه هستند؟ برای پاسخ به این سؤال با استفاده از روش مطالعۀ کیفی و رویکرد تحلیل محتوای کیفی و با انجام مصاحبه با 90 نفر از مردم و امامان جماعت مساجد شهر تهران، به دو نوع وضعیت در این زمینه برخورد کردیم. این دو وضعیت عبارت بودند از رهیافت نیاز محور و رهیافت آسیب محور. نتیجه حاصل از این دو رویکرد نشان دهنده این نکته بود که از یک سو ما برای انجام فعالیت جامعه پذیری دینی در مساجد نیاز به برنامه و اتاق فکر قوی داریم و از سوی دیگر امروزه مسجد به محلی برای پر کردن خلأهای دیگر نهادهای جامعه تبدیل شده است.

راهبردها جذب جوانان به مسجد

جوانان به عنوان آینده سازان جامعه اسلامی از بزرگ ترین سرمایههای این کشور به شمار میروند و تلاش در جهت توسعه آگاهیهای دینی آنان از اهمیت به سزایی برخوردار است. اگر میزان معرفت جوانان به آموزههای دینی و زلال معارف دین از رشد و نمو مطلوبی بهره مند باشد، شخصیت دینی آنان به گونه ای شایسته شکل خواهند گرفت و هنگام ورود به جامعه اسلامی تأثیر به سزایی در آن جامعه پدید خواهند آورد، اما اگر خدای ناکرده از تربیت لازم برخوردار نباشند زمینه اصلاح جامعه فراهم نخواهند شد. یکی از مکانهایی که میتواند شخصیت جوان را مطابق آموزههای دینی بارور سازد و روح خداجویی و عدالت خواهی را در اعماق وجود آنان ریشه دار سازد مسجد میباشد که کانون انسانی سازی است. در تأثیرگذاری و قابلیت مسجد در ارتقاء و آموزشهای دینی تردیدی وجود ندارد اما نکته ای که اینجا باید مورد توجه قرار گیرد حضور جوانان در مسجد است، که با وجود تبلیغات گستردۀدشمنان اسلام و موانع موجود در مدیریت مساجد، امری سخت، اما اجرایی است. پس لازم است راهکارهای جذب جوانان و هدایت آنان به مساجد شناسایی شده و مورد اهتمام قرار گیرد تا رفته رفته زمینههای حضور فعال تر جوانان در مساجد فراهم شود. در این یادداشت تلاش گردیده تا به مهم ترین این راهکارها بپردازد. برای این هدف ابتدا مقدمه ای در تبیین و توصیف موضوع آورده، سپس به شیوهها و راهکارهای عملی جذب جوانان به مسجد از قبیل نوع طراحی مسجد، هیئت امنای مسجد، امام جماعت، برنامههای فرهنگی-هنری مسجد، خانواده، مدرسه و دیگر عوامل پیوند دهندۀ میان مسجد و جوانان (همراه با آسیب شناسی علل ایجاد فاصله بین مسجد و جوانان) پرداخته شده و در پایان مقاله بخش نتیجه گیری ومنابع و مآخذ آورده شده است. مساجد آنگاه خواهند توانست نقش تاریخی خود را در تربیت دینی، عبادی، اجتماعی، فرهنگی وسیاسی ایفا کنند که بتوانند مخاطبان خود، به خصوص نسل نوجوان و جوان را جذب و حفظ نمایند.تقویت مساجد از نظر امکانات ظاهری مانند رسیدگی به ساختمان مسجد، تغییر در معماری مسجد، نظافت و امکانات گرمازا و سرمازا، افزودن بر جاذبههای مسجد مانند برگزاری کلاسهای هنری و علمی در رشتههای گوناگون، برگزاری اردوهای سیاحتی و زیارتی، نمایش فیلم و اجرای تئاتر و مانند آن با رعایت موازین اسلامی، تأسیس مکانهای ورزشی و دعوت از مربیان مجرّب برای آموزش، دقت درانتخاب امام جماعت مسجد با ویژگیهای خاص (خوش رفتاری با جوانان، برخورداری از تقوای کافی، توانایی علمی و...)، طولانی نشدن نمازهای جماعت، تشکیل و تقویت کتابخانۀ مناسب برای مسجد، برگزاری مسابقات کتابخوانی، قصه نویسی، بیان لطافتها و ظرافتهای نماز، بیان آثار معنوی نماز، تشویق و تحسین جوانان نمازگزار با اعطاء جایزههای متنوع و... از راهکارهای عملی برای جذب نوجوانان و جوانان به مسجد، نماز جماعت و شرکت در سایر برنامههای فرهنگی آن میباشند.

جوان‌سازی ساختارهای مسجد با هدف تسهیل حضور جوانان و نوجوانان

جوانان از مهم‌ترین عوامل در توسعه و پیشرفت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور محسوب می‌شوند.

آموزشگاه مسجد با درس‌های معنوی برای کودکان

روان‌شناسان بر اهمیت منحصربه‌فرد دوره کودکی در رشد شخصیت آینده افراد، اتفاق نظر دارند.

سیره پیامبر(ص) در برخورد با کودکان در مسجد

کودکان، ودیعه الهی اند که با ذهن و فطرت ساده و زلال پدید آمده خویش از هرگونه آلودگی پاکند.

مسجد، معنویت و نوجوان و جوان

مسجد به عنوان عنصر فیزیکی و نوجوان و جوان به عنوان عناصر انسانی، دو مقوله‌ بسار مهم و تأثیرگذار در ارتباط با ترویج و نهادینه‌سازی امور معنوی در سطح جامعه اسلامی ما محسوب می‌شوند. هدف غایی برنامه‌های عبادی و مناسکی و نیز دیگر برنامه‌های فرهنگی تبلغیی در مساجد، ارتقاء سطح دینداری و معنویت‌گرایی عامه مردم به‌ویژه در مقاطع سنی نوجوانی و جوانی می‌باشد. و از طرف دیگر حضور این قشر تأثیرگذار در مساجد نیز پیآمدهای بسیار مثبت در ارتقاء سطح کمی و کیفی برنامه‌های معنوی در مساجد دارد. در این مقال سعی بر آن است تا اثرات حضور معنوی و مشارکت فعال نوجوانان و جوانان در مکان مقدس مسجد مورد بررسی و واکاوی قرار گرفته و در ادامه راه‌کارها و شیوه‌های کارآمدی که زمینه‌ساز افزایش این حضور معنوی در مساجد هستند، به اجمال تبیین و تشریح ‌گردد.

جوانان و راه های جذب به مسجد ونماز جماعت

مبلغ و دعوت کننده باید مؤمن به آن چیزی باشد که دیگران را بدان دعوت می‌کند، دل او به آن چه می‌گوید، باید آرام باشد، دل می‌تواند دل را هدایت کند، دعوت و تبلیغ ما هنگامی مؤثر است که نشأت گرفته از درون باشد و این، نیاز به ایمانی دارد که در جان آدمی ریشه دوانده ست، بنابراین این یک هشدار است، برای دست اندرکاران این امر که اگر باوری راستین عامل حرکتشان نباشد، نخواهند توانست در دیگران نفوذ کنند

جوان‌سازی ساختارهای مسجد باید زمینه ساز تسهیل حضور جوانان در مسجد شود

برای افزایش معرفت دینی نوجوانان و جوانان و تربیت دینی آنها، باید شرایط حضور آنان را در مساجد فراهم آورد تا با حضور در مسجد، از آسیب‌ها و آفت‌های احتمالی که در معرض آن هستند، حفظ شوند.

استقبال جوانان؛ نقطه آغار تحول و پیشرفت در مسجد

مسجد به عنوان کانون وحدت‏بخش ملت اسلامی باید در مسیر تحکیم دین و معنویت میان نسل آینده‏‏ساز و با نشاط جوان گام بردارد تا عطر معنویت مسجد، فضای خانواده‏ها و محله‏ ها پیرامونی را معطر کند.

راهبردها و راهکارهای جذب جوانان به مسجد

هدف از نگارش این مقاله بررسی راهکارهای عملی جذب نوجوانان و جوانان به مسجد می باشد. برای این منظور ابتدا مقدمه ای در تبیین و توصیف موضوع آورده، سپس به شیوه ها و راهکارهای عملی جذب جوانان به مسجد از قبیل وضعیت ظاهری مسجد، هیأت امنای مسجد، امام جماعت، برنامه های فرهنگی مسجد، خانواده، مدرسه و سایر عوامل پیوند دهنده میان مسجد و جوانان (همراه با آسیب شناسی علل ایجاد فاصله بین مسجد و جوانان) پرداخته شده و در آخر مقاله بخش نتیجه گیری ومنابع و مآخذ آورده شده است. مساجد آنگاه خواهند توانست نقش تاریخی خود را در تربیت دینی، عبادی، اجتماعی، فرهنگی وسیاسی ایفا کنند که بتوانند مخاطبان خود، به خصوص نسل نوجوان و جوان را جذب و حفظ نمایند.تقویت مساجد از نظر امکانات ظاهری مانند رسیدگی به ساختمان مسجد، تغییر در معماری مسجد،نظافت و امکانات گرمازا و سرمازا، افزودن بر جاذبه های مسجد مانند برگزاری کلاسهای هنری و علمی در رشته های گوناگون، برگزاری اردوهای سیاحتی و زیارتی، نمایش فیلم و اجرای تئاتر و مانند آن با رعایت موازین اسلامی، تأسیس مکان های ورزشی و دعوت از مربیان مجرّب برای آموزش، دقت درانتخاب امام جماعت مسجد با ویژگیهای خاص (خوش رفتاری با جوانان، برخورداری از تقوای کافی،توانایی علمی و ...)، طولانی نشدن نمازهای جماعت، تشکیل و تقویت کتابخانه مناسب برای مسجد، برگزاری مسابقات کتابخوانی، قصه نویسی، بیان لطافت ها و ظرافت های نماز، بیان آثار معنوی نماز، تشویق و تحسین جوانان نمازگزار با اعطاء جایزه های متنوع و ... از راهکارهای عملی برای جذب نوجوانان و جوانان به مسجد، نماز جماعت و شرکت در سایر برنامه های فرهنگی آن می باشند. کلید واژه ها : مسجد، جوانان، نماز، امام جماعت، برنامه ریزی فرهنگی

نقش مسجد در تعلیم جوانان

با نگاهی به تاریخ اسلام در می¬یابیم که مسجد از آغاز تأسیس و به خصوص در عصر پیامبر اسلام6نقش-های مهم و متنوعی داشته و کارکرد آن فقط به عنوان مکان مقدسی برای عبادت خداوند و إقامه نماز جماعت و جمعه و یا قرائت قرآن نبوده است، بلکهپس از کارکرد اولیه¬اش که همان نقش عبادی و نیایشی است، دومین نقش مهم آن، تعلیم و تربیت مسلمانان و آشنا کردن آنان با معارف دینی و علوم گوناگوناست.پیامبر اسلام6به عنوان معمار و مؤسس مسجد، پس از اتمام بنای مسجدالنبی در شهرمدینه، یکی از یاران خود به نام «مربدالتمر» را مسئول آموزش در مسجد نمود. در این نوشتار، ابتداویژگی¬های دوران نوجوانیرا برشمرده¬ایم و سپس به تبیین تعلیم و تربیت نوجوانان و نقش مسجد وخانواده در این امر پرداخته¬ایم. کلید واژگان: نوجوان، مسجد، تعلیم، تربیت

نقش مساجد نهاد تربیت دینی جوانان

مسجد، درجایگاه پایگاه اجتماعی اسلام، همواره کانون جذب تربیت دینی جوانان بوده است و مردم و مربیان دینی و مذهبی به آن توجه کرده‌اند. تحولات روزافزون دنیای مدرن‌ و تهاجم فرهنگی در عصر جهانی‌شدن ازیک‌سو و تربیت دینی جوانان به‌مثابه‌ی یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های عالمان تربیتی و فرهیختگان دینی مسلمان ازسویی‌دیگر‌ اهمیت مسجد را در تربیت دینی بیش‌ازپیش روشن کرده است. در مطالعه‌ی کنونی می‌کوشیم با تعریفی از تربیت دینی و بررسی نقش مسجد در اسلام بدین پرسش پاسخ گوییم که مسجد چگونه می‌تواند در ایجاد ارزش‌ها و تربیت دینی جوانان امروزی نقش داشته باشد. پاسخ این است که متولیان مسجد می‌توانند با آشنایی به ویژگی‌های تربیت دینی و به‌کارگیری راهکارهای تربیتی از مسجد به‌مثابه‌ی مکانی مناسب برای تربیت دینی استفاده کنند و ازطریق برپایی اجتماع‌های عبادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و آموزشی به تربیت دینی جوانان بپردازند. واژگان کلیدی: مسجد، تربیت، دین، تربیت دینی.
فوتر فارسی